Beşiktaş Erzurumspor hakem kararları, siyah-beyazlıların 3-0’lık galibiyetine rağmen gecenin en çok tartışılan başlığı oldu.
Beşiktaş, Erzurumspor FK’yı 3-0 mağlup etti. Emirhan Topçu 21. dakikada perdeyi açtı, Leandro Trossard 27’de farkı ikiye çıkardı, İlhan Fakılı ise 81. dakikada sonucu belirledi. Karşılaşmanın ayrıntılı skor kartı Beşiktaş–Erzurumspor maç sayfasında yer alıyor.
Skor açık, galibiyet net, Beşiktaş’ın üstünlüğü tartışmasızdı.
Fakat bu maçın hikâyesi yalnızca tabelaya yazılan üç golden ibaret değildi. Beşiktaş ikinci yarıda dört dakika içinde iki kez daha topu ağlara gönderdi. Trossard’ın 51. dakikadaki golü VAR müdahalesiyle, Vaclav Cerny’nin 55. dakikadaki golü ise faul gerekçesiyle geçersiz sayıldı.
Beşiktaş sahada beş kez ağları buldu. Üçü sayıldı, ikisi silindi.
Maç 3-0 bitti diye o iki karar yok hükmünde değildir. Çünkü futbolun adaleti skor tabelasına göre belirlenmez.
Skor 3-0, oyun daha da netti
Beşiktaş, derbi galibiyetinin rehavetine kapılmadan maça ciddi ve baskılı başladı. Rakibini kendi yarı alanına itti, topun kontrolünü aldı ve ilk dakikalardan itibaren oyunun tek hâkimi oldu.
Aranan gol 21. dakikada geldi. Orkun Kökçü’nün kullandığı köşe vuruşunda Emirhan Topçu iyi yükseldi ve yaptığı kafa vuruşuyla Beşiktaş’ı öne geçirdi.
Bu golden yalnızca altı dakika sonra Beşiktaş farkı ikiye çıkardı. Hyeon-Gyu Oh’un sağ kanattan çevirdiği topa gelişine vuran Leandro Trossard, siyah-beyazlı formayla ligdeki ilk golünü attı.
İlk yarıda rakibine oyunu vermeyen, hücum sürekliliğini koruyan ve skor üstünlüğünü erken yakalayan bir Beşiktaş vardı. Erzurumspor’un planı daha ilk yarım saat dolmadan bozuldu.
Normal şartlarda ikinci yarı, Beşiktaş’ın farkı artırıp maçı rahat biçimde tamamladığı bir bölüme dönüşmeliydi.
Fakat dört dakika içinde verilen iki karar, futbolun önüne geçti.
Beşiktaş Erzurumspor hakem kararları: Dört dakikada iki gol iptal edildi
Beşiktaş, 51. dakikada Trossard ile üçüncü golü buldu. Erzurumspor cephesinin Agbadou’nun elle oynadığı yönündeki itirazı üzerine VAR hakemi Tamas Bognar devreye girdi. Gürcan Hasova pozisyonu saha kenarındaki ekrandan izledi ve golü iptal etti.
Dört dakika sonra Cerny topu ağlara gönderdi. Bu kez VAR incelemesi beklenmeden, gol öncesinde faul olduğu gerekçesiyle oyun durduruldu.
Beşiktaş Erzurumspor hakem kararları açısından belirleyici bölüm buydu: Dört dakika, iki gol ve iki ayrı iptal gerekçesi…
Böyle bir tablonun “Nasıl olsa Beşiktaş kazandı” denilerek geçiştirilmesi mümkün değildir. Hakem kararlarının doğruluğu, maçın kaç kaç bittiğine göre değişmez. Yanlış karar, kaybedilen maçta da yanlıştır; üç farklı galibiyette de.
Biz bu kararları tam da Beşiktaş kazandığı için konuşuyoruz. Çünkü mağlubiyetten sonra yapılan itirazın “bahane” diye küçümsenmesi kolaydır. Kazanırken konuşmak ise meselenin skor değil, standart olduğunu gösterir.
Agbadou pozisyonunda hangi kriter uygulandı?
IFAB’ın güncel 12. kuralına göre topun bir hücum oyuncusunun eline veya koluna değmesi, tek başına ihlal kararı verilmesi için yeterli değildir.
Golü atan oyuncunun topa eliyle dokunup hemen ardından gol atması ile golü atan oyuncunun takım arkadaşında yaşanan temas aynı biçimde değerlendirilmez. Golü atan oyuncunun takım arkadaşına ait kazara bir el teması; temas bilinçli değilse ve kol vücudu doğal olmayan biçimde büyütmüyorsa otomatik olarak golün iptal edilmesini gerektirmez.
Trossard’ın golünde top Agbadou’ya temas ettiyse MHK’nın cevaplaması gereken soru açıktır:
Agbadou bilinçli biçimde mi elle oynadı? Kolu vücudunu doğal olmayan şekilde mi büyüttü? Yoksa yalnızca topun kola değmiş olması mı yeterli görüldü?
MHK bu kararı doğru buluyorsa ilgili görüntüyü, hakemin değerlendirmesini ve uygulanan kural maddesini açıklamalıdır. Çünkü “Top ele değdi, gol iptal edildi” cümlesi günümüzde futbol kuralını açıklamaya yetmez.
VAR’ın görevi şüpheli her temastan bir ihlal üretmek değildir. VAR’ın görevi, açık ve bariz hatayı düzeltmektir. Sahada verilmiş bir golün iptal edilmesi için de kararın tartışmaya yer bırakmayacak ölçüde açık olması gerekir.
Bu açıklık sağlanmadan yapılan müdahale, VAR’a güveni artırmaz; tam tersine daha fazla tartışma yaratır.
Cerny’nin golünde hangi temas faul sayıldı?
Trossard’ın golünden yalnızca dört dakika sonra bu kez Cerny topu ağlara gönderdi. Gürcan Hasova, gol öncesinde faul olduğu gerekçesiyle oyunu durdurdu.
Peki hangi temas fauldü?
Teması kim başlattı? Cerny rakibine haksız bir üstünlük mü sağladı? Rakibin hareket imkânını gerçekten engelleyen açık bir müdahale mi vardı? Aynı temas sahanın başka bir bölgesinde de aynı kararla cezalandırılacak mıydı?
Hakemlikte sorun yalnızca yanlış karar değildir. Asıl sorun, benzer temaslara maçtan maça ve hatta aynı maçın içinde farklı ölçüler uygulanmasıdır.
Futbolcu neyin faul, neyin mücadele olduğunu bilmiyorsa; taraftar aynı pozisyonun bir hafta devam, başka bir hafta faul sayıldığını görüyorsa ortada güven veren bir hakem standardı yoktur.
Bir golü iptal etmek büyük bir karardır. Böyle bir kararın gerekçesi de “Hakem öyle değerlendirdi” cümlesinden daha güçlü olmalıdır.
Kazanmak, kararları temizlemez
Beşiktaş’ın 3-0 kazanması hakem ekibinin tartışmalı kararlarını ortadan kaldırmaz. Tam tersine, bu karşılaşma hakem performansını sonuç baskısı olmadan değerlendirebilmek için önemli bir fırsattır.
Beşiktaş kaybetmedi.
Puan kaybetmedi.
Rakibine tutunma fırsatı vermedi.
Dolayısıyla hiç kimse bu eleştiriyi mağlubiyet bahanesi olarak gösteremez.
Şimdi yalnızca kararları konuşabiliriz.
Beşiktaş Erzurumspor hakem kararları, yalnızca bu karşılaşmanın değil ligdeki hakem standardının da tartışılması gereken bir örneğidir.
Gürcan Hasova’nın saha içindeki ölçüsü, Tamas Bognar’ın VAR müdahalesi ve dört dakika içinde yaşanan iki gol iptali açıklanmalıdır. Kazanan takımın skoru, MHK’nın kararlarının üzerini örten bir perde olarak kullanılamaz.
“Maç zaten 3-0 bitti” demek hakemliği sonuçtan ibaret görmektir. Oysa aynı kararlar 0-0 giden bir maçta verilseydi bugün çok daha büyük bir tartışma yaşanacaktı.
Kararın önemi, tabelanın ihtiyaç duyduğu gole göre değişmez.
MHK skorun arkasına saklanamaz
MHK’nın görevi yalnızca haftalık hakem ataması yapmak değildir. Atadığı hakemlerin hangi standardı uyguladığını açıklamak ve kamuoyunda oluşan soru işaretlerini gidermek de sorumluluğunun bir parçasıdır.
Bu maçtan sonra MHK’nın cevaplaması gereken üç soru vardır:
- Trossard’ın iptal edilen golünde Agbadou’nun teması hangi gerekçeyle cezalandırıldı?
- Cerny’nin golü öncesinde faul sayılan açık müdahale neydi?
- Dört dakika içinde iki golü iptal eden hakem ekibinin kararları MHK tarafından doğru bulundu mu?
Doğru bulunduysa gerekçesi açıklansın.
Hata varsa kabul edilsin.
VAR konuşmaları yayımlansın ve uygulanan kriter kamuoyuyla paylaşılsın.
Hakemler eleştirilemez kişiler değildir. Aksine, sahadaki yetkileri büyüdükçe kararlarının açıklanabilir ve denetlenebilir olması gerekir.
MHK, sessiz kalarak güven sağlayamaz. Sessizlik yalnızca şüpheyi büyütür.
TFF disiplin kararlarında hızlıysa burada da hızlı olmalı
TFF Tahkim Kurulu, Erzurumspor karşılaşmasının oynandığı gün Beşiktaş’ın Dusan Vlahovic için yaptığı itirazı oybirliğiyle reddetti. Böylece oyuncuya verilen bir maç men ve 100 bin TL para cezası kesinleşti.
Burada Vlahovic kararının doğru veya yanlış olmasından bağımsız bir kurum standardı meselesi bulunuyor.
TFF ve kurulları bir Beşiktaş futbolcusunun cezasını değerlendirmek, onaylamak ve kamuoyuna duyurmak konusunda son derece hızlı davranabiliyorsa; Beşiktaş’ın iki golünün dört dakika içinde iptal edildiği bir karşılaşmanın ardından da aynı kurumsal ciddiyeti göstermelidir.
Disiplin dosyalarında çalışan mekanizma, hakem kararları tartışıldığında sessizliğe bürünemez.
TFF’nin görevi maç tamamlandığında raporu klasöre kaldırmak değildir. Ligde aynı kuralın bütün takımlara aynı biçimde uygulandığına dair güveni sağlamak da TFF’nin sorumluluğudur.
Bu güven açıklamayla kurulur, şeffaflıkla korunur.
Beşiktaş cevabını sahada verdi
Bütün bu tartışmaların arasında Beşiktaş’ın oyununu ikinci plana atmak da doğru olmaz.
Siyah-beyazlılar maça ciddi başladı, ilk yarıda skoru aldı ve rakibinin oyuna ortak olmasına izin vermedi. Emirhan Topçu duran topta kilidi açtı. Trossard hücumdaki hareketliliğini golle ödüllendirdi. Hyeon-Gyu Oh skor üretemese de ikinci goldeki katkısıyla takımın hücum bağlantısında önemli rol oynadı.
İkinci yarıda iki golü iptal edilen Beşiktaş oyundan kopmadı. Vincenzo Italiano’nun yaptığı değişikliklerden sonra sahaya giren İlhan Fakılı, 81. dakikada Murillo’nun pasını gole çevirerek tartışmaya yer bırakmayan son noktayı koydu.
Beşiktaş derbide aldığı galibiyeti üç puanla taçlandırdı ve maç fazlasıyla liderliğe yükseldi.
Takımın sahadaki mesajı açıktı: Düdüklerle ritmi bozulan, iki golü geçersiz sayılan Beşiktaş yine de durmadı ve sonucu kendi gücüyle aldı.
Orta Sahanın Ortası yorumu
Beşiktaş, Erzurumspor karşısında iyi oynadı ve hak ettiği bir galibiyet aldı. Üç gol attı, kalesini kapattı ve rakibine ciddi bir geri dönüş umudu vermedi.
Fakat gecenin sonunda söylenmesi gereken cümle yalnızca “Beşiktaş 3-0 kazandı” değildir.
Beşiktaş beş kez topu ağlara gönderdi. İki gol, dört dakika içinde iki farklı gerekçeyle silindi. Bu kararların doğru olduğuna inanılıyorsa MHK çıkıp gerekçesini açıklamalıdır. Yanlış oldukları düşünülüyorsa sorumluları korunmamalıdır.
Beşiktaş kazandı diye susmayacağız.
Çünkü adalet yalnızca puan kaybedildiğinde hatırlanacak bir kavram değildir. Skor tabelası hakem kararlarının temizlik belgesi olamaz.
Beşiktaş sahada görevini yaptı.
Şimdi görev Gürcan Hasova’nın kararlarını değerlendirecek MHK’da ve bu düzenin sorumlusu olan TFF’dedir.
Üç gol sayıldı, ikisi silindi. Beşiktaş kazandı; fakat bu kararlar hâlâ açıklanmayı bekliyor.
Beşiktaş Erzurumspor hakem kararları hakkında kısa sorular
Beşiktaş–Erzurumspor maçı kaç kaç bitti?
Beşiktaş, Erzurumspor FK’yı 3-0 mağlup etti.
Beşiktaş’ın gollerini kim attı?
Beşiktaş’ın gollerini 21. dakikada Emirhan Topçu, 27. dakikada Leandro Trossard ve 81. dakikada İlhan Fakılı attı.
Beşiktaş’ın kaç golü iptal edildi?
Beşiktaş’ın ikinci yarıda dört dakika içinde bulduğu iki gol geçersiz sayıldı.
Trossard’ın golü neden iptal edildi?
Trossard’ın 51. dakikadaki golü, Agbadou’nun elle oynadığı gerekçesiyle yapılan VAR incelemesinin ardından iptal edildi.
Cerny’nin golü neden sayılmadı?
Vaclav Cerny’nin 55. dakikada ağlara gönderdiği top, gol öncesinde faul olduğu gerekçesiyle geçerli sayılmadı.
Beşiktaş–Erzurumspor maçının hakemi kimdi?
Karşılaşmayı Gürcan Hasova yönetti. VAR hakemi olarak Tamas Bognar görev yaptı.
